آخرین اخبار
پیوندهای مرتبط
کانال تلگرامي مشکات

پايگاه اطلاع رساني دفتر مقام معظم رهبري

شبکه اطلاع رساني دانا

طنين ياس

اوقات شرعی
کد مطلب: 59075
نرخ رشد جمعيت پاشنه آشيل مي‌شود؟
تاریخ انتشار : 1395/10/14 07:15:55
نمایش : 106
۴ ماه از ابلاغ سياست‌هاي کلي خانواده از سوي رهبر انقلاب مي‌گذرد در بند آخر اين سياست‌ها بر مقوله فرزندآوري همچون سياست‌هاي کلي جمعيت که پيش از آن ابلاغ شده بود تأکيد شد و بسياري از کارشناسان عدم اجراي اين سياست‌ها را دليل تأکيد دوباره بر مسأله فرزندآوري مي‌دانند.
به گزارش مشکات برين سيزدهم شهريور سال جاري بود که سياست‌هاي کلي خانواده از سوي رهبر معظم انقلاب ابلاغ شد، در بند ۱۶ اين سياست‌ها بر اهميت فرزندآوري و سلامت آن در جهت برخورداري از جامعه جوان، سالم، پويا و بالنده تأکيد شد.
پيش از اين نيز در ارديبهشت سال ۹۳ در سياست‌هاي کلي جمعيت به منظور توجه به پويندگي، بالندگي و جواني جمعيت کنوني کشور به عنوان يک فرصت و امتياز؛ و در جهت جبران کاهش نرخ رشد جمعيت و نرخ باروري در سال‌هاي گذشته از سوي معظم‌له ابلاغ و در بندهاي ۱، ۲ و ۳ بر اهميت فرزندآوري، سلامت نوزادان و مادران تأکيد شد.
تکرار مقوله فرزندآوري و سلامت آن در  ۲ سياست بالادستي نشان از اهميت اين مقوله و هم افزايي براي تأثير گذاري بيشتر دارد: در اين راستا محمد اسحاقي، معاون برنامه‌ريزي شوراي عالي انقلاب فرهنگي به ايکنا مي‌گويد سياست‌هاي جامع و کلي که به موضوع‌هاي استراتژيک توجه دارد بايد با ديگر سياست‌ها هم افزا بوده و در جهت اهداف مختلف يکديگر را حمايت کنند، در اين راستا تا کنون سياست‌هاي کلي سلامت با محيط زيست، جمعيت و خانواده هم افزا هستند. به همين دليل مبحث مربوط به فرزندآوري و تعالي جمعيت در سياست‌هاي کلي خانواده نيز تکرار شده است. 
وي همچنين به دليل توجه دوباره به فرزندآوري در سياست‌هاي کلي خانواده پرداخت و افزود: وقتي مي‌خواهيم به موضوع خانواده نگاه کنيم و سياستي جامع و همه جانبه در رابطه با آن طراحي کرد بايد به مسأله تداوم نسلي، فرزندآوري و سلامت باروري نيز توجه کرد چرا که موضوع بقاي جامعه انساني که خانواده يکي از ستون‌هاي آن است به تداوم نسلي مرتبط است که در بند آخر سياست‌هاي کلي خانواده نيز اين موضوع به درستي ديده شده‌ است.
 
عدم برآورده شدن انتظارات در حوزه فرزندآوري در نتيجه بي‌توجهي به قوانين/ ابهام برخي مسئولان
وي يکي ديگر از دلايل توجه به اين موضوع را عدم برآورده شدن انتظارات در اين رابطه مي‌داند و مي‌گويد: هر چند ما سياست‌هاي مربوط به فرزند‌آوري و جمعيت را داريم اما علي رغم همه تأکيدات بايد تلاش بيشتري براي اجرايي شدن آن صورت پذيرد چرا که آن انتظاري که از همه دستگاه‌ها و نهادهاي فرهنگي و اقتصادي کشور در حوزه جمعيت بود تا وظايف خود را به خوبي عملياتي کنند به علل و عوامل مختلف برآورده نشد. آوردن بندي در رابطه با موضوع فرزند‌آوري و سلامت باروري در سياست‌هاي کلي خانواده مي‌تواند به نحوي تأکيد مجدد بر اهميت موضوع بوده و اينکه بايد به مسأله جمعيت در سياست‌هاي کلي خانواده نيز پرداخته شود.
در اين رابطه زهره الهيان نماينده پيشين مجلس و عضو شوراي مرکزي بسيج جامعه پزشکي نيز بر نظر اسحاقي صحه گذاشته و در گفت‌وگو با ايکنا اظهار مي‌کند: متأسفانه برخي از مسئولان در رابطه با مقوله جمعيت هنوز ابهام داشته و بايد اين ديدگاه‌ها با ارائه آمارها اصلاح شوند در غير اين صورت در آينده دچار مشکلات زيادي مي‌شويم
محمد حسين قرباني، نايب رئيس کمسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي نماينده آستانه اشرفيه همچون الهيان بر موضوع آمار پافشاري کرده و مي‌گويد: جمعيت، مؤلفه اصلي توسعه هر کشور است؛ نرخ رشد جمعيت در دهه ۷۰ جمعيت ۲,۳ و ۲.۴ بود که اين نرخ در ابتداي دهه ۹۰ به ۱.۲ رسيد، متأسفانه آمار از اين هم کمتر بوده و اين براي ما پرسش برانگيز است.
از سوي ديگر سلمان خدادادي رئيس کميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي همچون اسحاقي بر مسأله عدم اجراي قوانين در حوزه فرزندآوري تأکيد دارد و به ايکنا توضيح مي‌دهد: مهمترين مشکل ما در راستاي عمل به اين سياست‌ها خلاء قوانين نيست بلکه عدم اجراي قوانين در حوزه جوانان، تقويت بنيان خانواده و فرزندآوري است.

مجلس در انباشت قوانين وارد نشود/ ضرورت فعال شدن کميسيون‌ها
وي تصويب قوانين جديد را چاره‌ساز نمي‌داند و مي‌گويد: در اجراي قوانين من نمي‌گويم که مجلس نبايد به صورت جزئي وارد شده و به قوانين کلي اکتفا کند، بلکه مي‌گويم ما قانون را تصويب کرديم اما تا زماني که اجرا نشود هيچ فايده‌اي نخواهد داشت، لذا مجلس نمي‌بايست در انباشت قوانين متعددي که اجرا نمي شود وارد شود، بلکه بايد در جهت اجراي قانون پافشاري کرده و کميسيون‌هاي خود را فعال کند.
 
نگراني از وضعيت جمعيت به واسطه پايين ماندن رشد فرزندآوري
کنترل جمعيت در دهه هفتاد و هشتاد به واسطه رشد خيره کننده آن در دهه شصت شمسي، بسياري از صاحب نظران و سياست‌مداران همچنين متخصصان حوزه بهداشت و جمعيت را از آينده نگران کرد چرا که جمعيت جوان کنوني به سرعت در حال پا گذاشتن به ميان سالي و متعاقبا سالمندي بوده و اين امر نيروي کار را پايين آورده و در پي آن انواع مشکلات اقتصادي، اجتماعي، امنيتي و سلامت را در پي خواهد داشت.
ناصر سيم فروش رئيس انجمن اورولوژي ايران در اين رابطه به ايکنا گفت: اين پير شدن جمعيت بزرگترين تهديد براي موجوديت جامعه ايراني است چنانکه برخي از مسئولان کشورهاي غربي مانند برلوسکوني نخست وزير سابق ايتاليا بر اين امر صحه گذاشته و گفته بودند جامعه ايران را اگر به حال خود وا گذاريد به دليل پيري از بين مي‌رود.
زهره الهيان نيز نگراني خود از اين موضوع را پنهان نکرده و اظهار مي‌کند: چنانچه وضعيت فرزندآوري آوري و جمعيت اصلاح نشود در آينده دچار  مشکل سالخوردگي جمعيت و ديگر مشکلات اجتماعي، اقتصاد و امنيتي مي‌شويم.
همچنين همايون هاشمي عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس ضمن يادآوري وظايف وزارتخانه‌هاي بهداشت و رفاه در اين حوزه به ايکنا مي‌گويد: عدم اجراي برنامه‌هاي مربوط به فرزندآوري ممکن است منجر به ايجاد يک سري مشکلات امنيتي شود به همين دليل نهادي مانند وزارت کشور نيز در اين راستا بايد ورود کرده و سهم بگذارد.
 
سياست‌هاي تشويقي و آسيب‌شناسي برنامه‌هاي پيشين راه مقابله تهديدات
اگرچه بسياري از افرادي که نگران رشد کنوني جمعيت بوده و نسبت به عدم اجراي قوانين در حوزه فرزندآوري ابراز نگراني مي‌کردند اما همين افراد بر ايجاد مشوق‌ها و آسيب‌شناسي قوانين پيشين تأکيد داشته و اين امر بر رشد جمعيت مؤثر مي‌دانند.
هاشمي با بيان اين که براي ازدياد و سلامت فرزند آوري نياز به يک همت که از آموزش عمومي منتج مي‌شود، وجود دارد عنوان کرد: مباحث اجتماعي پيش از هر چيزي نياز به يک آگاه‌سازي جمعي و عمومي دارد اين برنامه‌ها بايد در قالب برنامه‌هاي محله محور در شهرها محور از سوي شهرداري‌ها، سمن‌ها و نخبگان محلي صورت بگيرد.
عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي بيان کرد: پيشنهاد من به دولت اين است که کارگروهي را تشکيل داده و به بررسي کارهاي انجام شده، موانع و خلاءهاي قانوني همچنين اقدامات پيش رو بپردازد تا هر چه زود‌تر بتوان بند‌هاي اين سياست‌ها را در حوزه فرزندآوري اجرا کرد. همچنين دولت بايد بيشتر کارها و برنامه‌هاي اجرايي را به عنوان لايحه به مجلس ارائه دهد تا مجلس نيز بتواند بسترهاي قانوني را براي آن فراهم کند.
قرباني نايب رئيس کميسيون بهداشت مي‌گويد: من بر اين باورم جمعيت و فرزند‌آوري را نمي‌توان با بخشنامه، قانون و دستورالعمل ترويج داد چراکه بايد بسته‌هاي حمايتي را براي خانواده‌ها در نظر گرفته و بسترهاي لازم براي اشتغال و رفاه را فراهم کرد تا اراده‌اي که به وسيله دو سياست کلي جمعيت و خانواده به وجود آمده است را هدايت و مديريت کرد. 
وي مي‌افزايد: بدنه دولت بايد بسترهاي حمايتي و رفاهي را تأمين کرده؛ مجلس نيز نقش قانون‌گذاري را ايفا کند تا بتوان سياست‌هاي ابلاغي خانواده در امر فرزند‌آوري و سياست‌هاي کلي جمعيت را اجرا کرد.
عباسعلي پوربافراني ديگر عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس نيز به ايکنا مي‌گويد: يکي از برنامه‌هايي که در دستور کار کميسيون بهداشت و درمان مجلس قرار دارد تدوين سياست‌ها و طرح‌هاي تشويقي در راستاي تقويت فرندآوري است.با اتخاذ برنامه‌هاي تشويقي جمعيت کشور همچنان جواني و پويايي خود را حفظ مي‌کند.
 
وزارت بهداشت و نقشي که بر عهده اوست
يکي از وزارتخانه‌هايي که نقشي پررنگ در اجراي دو سياست کلي خانواده و تعالي جمعيت دارد وزارت بهداشت است؛ در اين راستا وزارت بهداشت مسئول فراهم کردن بسترهاي مناسب براي سلامت باروري و مادران باردار و فرزندآوري دارند.
محمد اسماعيل مطلق، مديرکل دفتر سلامت جمعيت وزارت بهداشت که مسئوليت اجراي سياست‌کلي سلامت در امر خانواده و جمعيت در اين وزارت بر عهده اوست به ايکنا مي‌گويد: بند ۲ سياست‌هاي ابلاغي جمعيت از سوي مقام معظم رهبري، رفع موانع ازدواج، تسهيل و ترويج تشکيل خانواده و افزايش فرزند، کاهش سن ازدواج و حمايت از زوج‌هاي جوان و توانمندسازي آنان در تأمين هزينه‌هاي زندگي و تربيت نسل صالح وکارآمد عنوان شده است که مسئوليت بسياري از اين اهداف مستقيما به وزارت بهداشت واگذار شده است.
وي مي‌افزايد: از سوي ديگر در بند ۴ سياست‌هاي ابلاغي مقام معظم رهبري در حوزه سلامت خانواده بر ايجاد نهضت فراگير ملي براي ترويج و تسهيل ازدواج موفق و آسان براي همه دختران و پسران و افراد در سنين مناسب ازدواج، تشکيل خانواده و نفي تجرد در جامعه با وضع سياست‌هاي اجرايي، قوانين و مقررات تشويقي، حمايت و فرهنگ‌سازي و ارزش گذاري به تشکيل خانواده متعالي بر اساس سنت الهي تأکيد شده است که در اين حوزه وزارت بهداشت مسئوليت‌هاي متعددي دارد.
مطلق همچنين با بيان اينکه از زمان ۳۱ ارديبهشت ۹۳ که سياست‌هاي جمعيتي اعلام شد وزارت بهداشت با همکاري ساير ارگان‌ها تا ۷ خرداد برنامه‌هايي را در نظر گرفت، مسائلي مانند سبک زندگي، مراقبت مادر از خود، نمايشگاه سلامت جمعيت، آموزش قبل از ازدواج، بحث ناباروري و آموزش و تشويق زايمان طبيعي از جمله برنامه‌هاي است که وزارت بهداشت انجام داد.
وي يادآور شد: پيش از اجراي سياست‌هاي کلي جمعيت فاصله بين ازدواج تا فرزندآوري بيش از سه سال بود، اين مسئله ناهنجاري‌هاي را به وجود آورد از سوي ديگر فرزندآوري پس از فرزند اول نيز بيش از ۵ سال بود که اين نيز چالشي به علاوه چالش اوليه ديگر بود، يکي از موارد ديگر پيش از اجراي سياست‌ها ميزان بالاي سزارين در بود که ميزان آن ۶,۵ تا ۱۰ درصد کاهش يافته و به همين اندازه ميزان زايمان طبيعي افزايش يافته است. در حال حاضر۲۰ درصد زوج‌هاي کشور نابارور هستند کهروي آموزش و پيشگيري از ناباروري کار کرده‌ايم و ناباروري و شيوه زندگي، آندومتريوز و ناباروري سن و ناباروري را در مسئله آموزش‌هاي خود لحاظ کرده‌ايم.
همچنين محمد آقاجاني معاون درمان وزير بهداشت نيز در گفت‌وگو با ايکنا عنوان کرد: در حوزه درمان اقدامات اساسي خود را با کنترل ميزان سزارين آغاز کرديم چرا که اگر سزارين بي‌مورد بوده و ضرورت طبي نداشته باشد مي‌تواند سلامت مادر و کودک را به خطر انداخته و ميزان باروري را کاهش دهد.همچنين زايمان طبيعي رايگان شده و تعرفه آن براي پزشکان بيش از سزارين شد به همين دليل بسياري از پزشکاني که به عمل سزارين تمايل داشتند تشويق شدند تا به فرزندآوري مادران از طريق زايمان طبيعي کمک کنند. از سوي ديگر بر روي درمان ناباروي تمرکز کرده و ۸۰ از خدمات آن را تحت پوشش بيمه برديم. ترويج زايمان بدون درد، تأسيس واحدهاي زايشگاه و توانمندسازي مادران باردار از جمله ديگر اقدامات وزارت بهداشت بود.
 
رضايت مجلسي‌ها از عملکرد وزارت بهداشت در اجراي سياست‌هاي کلي خانواده و جمعيت 
قرباني نايب رئيس کميسيون بهداشت مجلس ضمن ابراز رضايت از عملکرد وزارت بهداشت در اين حوزه مي‌گويد: اين وزارتخانه در اين حوزه عملکرد بسيار مناسبي داشته ضمن اينکه نمي‌توان موضوع فرزند‌آوري و تعالي جمعيت و خانواده را تنها به يک وزارتخانه يا نهاد محدود کرد چرا که بايد تمامي سيستم‌هاي دولتي و حاکميتي بايد درگير اين موضوع شوند.
هاشمي نيز با همکار خود همنظر است و عنوان مي‌کند: در اين حوزه کارهاي بسيار خوبي به ويژه از سوي وزارت بهداشت در زمينه بهداشت و سلامت باروي شده؛ اما آن چيزي که مجلس به عنوان قانون‌گذار ناظر شاهد آن است عدم موفقيت در رسيدن به نرخ جايگزين رشد است؛ که بايد براي آن دلايل ديگري پيدا کرد.
 
خوش‌بيني در عين نگراني
با ابلاغ سياست‌هاي کلي جمعيتت و پس از آن خانواده و تأکيد مجدد بر امر فرزندآوري اقدامات بسياري برداشته شد اگرچه وزارت بهداشت و ديگر نهادها تلاش‌هايي را انجام دادند تا بسترهاي لازم فراهم آيد اما هنوز به نرخ جايگزيني رشد جمعيت که ۲,۱ است نرسيده که اين امر موجب نگراني بسياري از کارشناسان و سياستمدارن شده است.
 علي رغم همه اين نگراني‌ها ناصر سيم فروش، پير اورولوژي و استاد قرآن و عترت فرهنگستان علوم پزشکي همچنان خوشبين است و مي‌گويد: خوشبختانه در حال حاضر با هشداري که رهبر معظم انقلاب دادند تا حدودي وضعيت مواليد رو به بهبود بوده و چشم انداز بهتري را نسبت به چند وقت پيش ترسيم مي‌کند.
 
/ايکنا/ياسر مختاري

 
انتهاي پيام/ 1020ج
 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن