کد مطلب: 58769
خانواده و برخي از آسيب هاي ماهواره،اينترنت و تلفن همراه/
لشکر کشي خاموش غرب بر مرزهاي فرهنگي و خانوادگي ايرانيان
تاریخ انتشار : 1395/08/20 09:06:06
نمایش : 315
تاثير برنامه هاي ماهواره بر افکار عمومي و عملکرد مخاطبان به ويژه از نظر تربيتي و جامعه پذيري امر روشني است . کانال هاي ماهواره اي موجب مي شوند زنان و دختران جوان،با ديدن فيلم ها و سريال هاي شبکه هاي فارسي زبان، مطابق حس همزاد پنداري، به تقليد از نوع پوششبراي خود بر مي گزينند و از رفتارهاي آنان پيروي مي کنند يکي از جامعه شناسان معتقد است که عوامل مختلفي کنترل رفتار انسان را در دست دارد که سبب بروز چنين رفتارهاي نابهنجارانه مي شود.
به گزارش مشکات برين امروزه، ماهواره و اينترنت و وسايل ارتباط جمعي با نفوذ در حريم خلوت و خصوصي خانواده ها و به خصوص نسل جوان ما تبديل به فرمانرواي اجتماعي و فرهنگي شده تا فرهنگ و ارزشهاي جامعه غربي را بتدريج و بدون مقاومت جايگزين دغدغه و هويت کاربران خود کند. اين رسانه ها و ابزارهاي تبليغاتي قدرتمند غربي،امروز بيش از پيش جايگاه ويژه اي بخصوص نزد خانواده هاي ايراني يافته است.ظهور تکنولوژي هاي نوين ارتباطي به همراه تحولاتي،بسياري از اين ناهنجاريها را ايجاد نموده است.به همين دليل برنامه ريزي براي شناسايي،پيشگيري، کاهش آسيبهاي مخرب و تاثير گذار اين وسايل ارتباطي بخصوص بر رفتار و عملکرد نسل جوان و نوجوان مورد هدف اين مقاله بوده است که محقق به بررسي مهترين آسيب هاي ناشي از آثار اين وسايل ارتباطي بر رفتار و نگرش نوجوانان و خانواده ها پرداخته و راهکارهايي جهت مقابله و کاهش تهديدات اين وسايل مذکور ارائه داده است.

 خانواده در تمام فرهنگ ها کانون شکل گيري هويت فرد مي باشد.هيچ فردي جدا از خانواده اش قابل تعريف نسيت و خانواده رکن اصلي سازنده ي فرد و شخصيت آناست.(ثنايي،1379).خانواده پايه  بنيادين اجتماع ،سلول سازنده زندگي انسان،خشت بناي جامعه، کانون اصلي حفظ سنتها، هنجارها و ارزشهاي اجتماعي است وشالوده ي استوار پيوندهاي اجتماعي و روابط خويشاوندي و کانوني براي بروز و  ظهور عواطف انساني و پرورش اجتماعي است.خانواده واحدي استکه براساس ازدواج پديد مي آيد و ازآغازپيدايي خود،همچون حريمي امن،زندگي راپايدار و اين بنيان کوچک اجتماعي است که تاثير آن بر تمام شئون زندگي افراد به ويژه فرزندان غير قابل انکاراست.با اين حال اين سيستم نيز مانند هر سيستم ديگر دستخوش حوادث تلخي مي شود  و هميشه در امان و به دور از تهديد نيست.پايه هاي هرجامعه،ريشه در ارزشها نظام عقيدتي آن دارد؛ بنابراين براي تضعيف هرجامعه، تنها کافي است تا فرهنگ آن تضعيف گردد.با اينکار افراد جامعه از خودبيگانه شده و برخلاف آنچه که حقيقت فرهنگي آنها را تشکيل مي دهد،رفتارمي کنند. امروزه شيوه هاي ضربه زدن به فرهنگ وهويت ملي يک کشورتغييريافته و دشمنان سعي مي کنند ازطريق جنگ نرم افزاري به فروپاشي بنيان خانواده وآرا وعقايدجوانان آن مرزوبوم نايل آيند.شبکه هاي ماهواره اي و اينترنتي درصدد تضعيف بنيان خانواده و تغيير الگوهاي اسلامي و جايگزيني با الگوهاي غربي ومصرف گرا مي باشند. باتوجه به مطالب فوق الذکر به طورکلي مي توان آثارمخرب شبکه هاي ماهواره اي و اينترنتي را براساس تحقيقات انجام شده به قرار ذيل دسته بندي کرد: 1-القاء ضد ارزشها به جاي ارزشها 2- الگودهي ماهواره به خانواده ها3- اثرگذاري ماهواره و اينترنت بر ارتباط عاطفي زوجين 4- ترويج خانواده هاي بدون ازدواج( هم خانگي ها) 5- تاثير اين وسايل ارتباطي در تزلزل بنيان خانواده 6- سست شدن بنيان خانواده

 

آثار و آسيب هاي مخرب ماهواره،اينترنت و رسانه هاي جمعي بر بنيان خانواده:

1-القاء ضد ارزشها به جاي ارزشها:

شبکه هاي ماهواره اي و اينترنت قادرند احساس شخص از واقعيت را تغيير و الگوهاي ارزشي و باورهاي آن را دچار دگرگوني نمايند. به طوريکه مي تواند با برنامه ريزي هاي دقيق وکنترل شده،انديشه هاي آنان را تحت تاثير خورد قرار داده و رفتار آنها را در جهت اهداف خود طوري سوق دهد که بدون هيچ اجباري شخص آن را بپذيرد و همراه گرد.شبکه هاي ماهواره اي در قالب ميان برنامه ها و آگهي ها،ارزشهاي متفاوتي چون فرهنگ برهنگي،مصرف گرايي،تجمل پرستي ،ترويج بي مبادلاتي اخلاقي و ... را به نمايش گذاشته و به تدريج فرهنگ وقار و پوشيدگي به فراموشي سپرده شده،رقابت براي عرضه هرچه بيشتر جذابيت هاي جنسي،به فرهنگ غالب در کشور تبديل شده است. قدرت تاثيرگذاري اين وسايل ارتباطي محدود به تغيير ارزشها تنها در حوزه تضعيف ارزشها و ارزشهاي جايگزين در رفتار بينندگان نمي باشد،بلکه اين رسانه ها توانايي دارند درحوزه هاي مربوط به حريم خصوصي افراد نيزبه طور خاص، تغييراتي ايجاد کند. « وگاهي به فرد بدون اينکه در جريان باشد تحميل مي شود ،يعني وجدان آدمي را دستکاري مي کند» (هوور،2004). چنين تغييراتي،بسترهاي مناسبي براي اين پيامدهاي ناگوار فراهم مي سازد.

2- الگودهي ماهواره به خانواده ها :

تاثير برنامه هاي ماهواره بر افکار عمومي و عملکرد مخاطبان به ويژه از نظر تربيتي و جامعه پذيري امر روشني است . کانال هاي ماهواره اي موجب مي شوند زنان و دختران جوان،با ديدن فيلم ها و سريال هاي شبکه هاي فارسي زبان، مطابق حس همزاد پنداري، به تقليد از نوع پوششبراي خود بر مي گزينند و از رفتارهاي آنان پيروي مي کنند يکي از جامعه شناسان معتقد است که عوامل مختلفي کنترل رفتار انسان را در دست دارد که سبب بروز چنين رفتارهاي نابهنجارانه مي شود.برحسب يک تعامل دوجانبه بين شخص و عوامل تعيين کننده ي محيطي تبيين مي شوند، به طور دقيق «شخص»، «محيط»، «رفتار شخص» برهم تاثير و تاثر متقابل دارند. به طوري که هيچ کدام ازاين سه مولفه را نمي توان جدا از اجزاي ديگربه عنوان تعيين کننده ي رفتار انسان در نظر گرفت. مصاديقي همچون؛ خيانت به همسر،افزايش سن ازدواج،بي تفاوتي به حريم خانواده و بي بند وباري فکري و فرهنگي در جامعه، نمونه ي بارزي از نتيجه ي الگوپذيري از الگوهاي غلط برنامه هاي ماهواره اي است.(آزاد،1372)

3- اثرگذاري ماهواره و اينترنت بر ارتباط عاطفي زوجين :

گسترش و استفاده افراطي ماهواره با کارکرد متنوع خود و دگرگون سازي هاي پيوسته اش،رفته رفته آسيب پذير شده و استحکام خانواده را به مخاطره مي اندازد.دراين صورت خانواده قويترين عامل دوام و رشدخود را که عاطفه وصميميت ميان اعضاست،به دست فراموشي ميسپارد. برنامه هاي ماهواره به تدريج جاي ارتباط بين فردي از نوع چهره به چهره را گرفته و توانسته اند فضاي انفرادي را به جاي فضاي جمعي و اجتماعي خانواده حاکم کنند،بگونه اي که در ابتدا به افزايش فردگرايي و کاهش جمع گرايي منجر شده و با رخنه در محيط گرم خانواده ترويج مفاسد ديني باعث شده برنامه هاي اين نوع شبکه ها با هدف قرار دادن شخصيت زن و القاء کردن فرهنگ غربي به او بتوانند شخصيت حقيقي زن مسلمان ايراني را متزلزل ساخته و بنيان خانواده را به شدت تضعيف کنند.(شکربيگي،1391)

4- ترويج خانواده هاي بدون ازدواج( هم خانگي ها) :

تاثير خانواده ها در دو بعد قابل توجه است. يک جنبه مربوط به ثبات در الگوهاي رفتاري- ارتباطي خانواده مي باشد و ديگري بحث تحکيم و ثبات شخصيتي  افراد خانواده است.شبکه هاي ماهواره اي با هدف قرار دادن تحکيم خانواده، هم الگوهاي رفتاري خانواده وهم شخصيت افراد را به سوي سستي و تزلزل هدايت مي کند.يکي از الگوهايي که ماهواره براي مخاطبان خود بخصوص نسل جوان درنظر گرفته است،ارضاي غريزه جنسي جوانان ازطريق روش" انتخاب دوست و رفيق" مي باشد.روشي که در غرب معمول است و آغازگر يک زندگي مشترک بدون ازدواج مي باشد.غير رسمي شدن ازدواج که به عنوان يک فرهنگ وارداتي به خصوص در شهرهاي بزرگ پديد آمده،به معناي کمرنگ شده هنجارهاي اجتماعي است که رفتار مردم را در رسوم معمول جامعه مانند ازدواج تعريف مي کنند.اين و شيوه از زندگي به تدريج در جوامع طبيعي جلوه نمود مي يابدو سعي در تغيير بنيان هاي فکري جوامع بخصوص نسل جوان دارد،اين شيوه زندگي به نام " ازدواج سفيد يا هم خونه هميشگي" معروفيت دارد.

5- تاثير اين وسايل ارتباطي در تزلزل بنيان خانواده :

برنامه هاي نامناسب ماهواره و شبکه هاي ارتباطي به دنبال ترويج احساس آزادي مطلق و يا همان ليبراليسم جنسي به دنبال ايجاد آزادي براي روابط جنسي مطلق بوده و با ترويج فرهنگ خود،تمامي افکار مخاطبان خود را متوجه تلذذ جنسي کرده است.ماهواره سطح تعميم پذيري مسائل خصوصي را افزايش داده و سکس را لازمه ي زندگي امروز مي شمارد و با برنامه هاي غير اخلاقي انتظارات کاذب جنسي را در مردان به وجود مي آورد.زنان نيز در پاسخگويي به اين تنوع طلبي دچار مشکل مي شوند ،اين يک نوع مزاحم به شمار مي رود و تعهد و پايبندي به بودن در کنار همسر بي معني مي باشد و با اين تلقين که زنان موجوداتي آسيب پذير هستند وبايد مورد سوء استفاده پرخاشگري،تجاوز جنسي و آزار جنسي قرار گيرند،چرا که اين نوع رفتار از ديد آنها علامت تداوم سيستم مردسالاري است.(ثنايي،1379).گزارشات تحقيقي حاکي از اين است اين تصاوير زنان را مطيع و تسليم پذير نشان مي دهند وارزشهاي اخلاقي وحقيقي يک انسان را تاحد سکس تنزل مي دهد.نقش و جايگاه افراد خانواده مبهم و نامشخص مي شود،به ويژه در مورد زنان و دختران صورت معظلي جهاني در آمده،به طوريکه بسياري از افراد ازطريق به هيجانات و لذتهاي آني دست مي يابند.اين رسانه ها به واسطه بار فرهنگي که داردتاثير بسيار زيادي بر چگونگي فرهنگ و نظام آموزشي افراد جامعه مي گذارد.چرا که قدرت فوق العاده اي روي اذهان آدمي دارد،قدرتي که تاکنون سابقه نداشته است. اگر درمقابل نفوذ آن مقاومت نکنيم ما را از جامعه تمدن دور خواهد کرد.(رفيعي،1384)

6- سست شدن بنيان خانواده :

ازديگر تبعات حضور بدون کنترل و حتي با کنترل ماهواره بر خانواده ورود به ساختار و بنيان خانواده مي باشد.به طوريکه مجاز شمردن خيانت زن و شوهر و زشتي زدايي از روابط قبل از ازدواج و حتي حاملگي بدون روابط قانوني و شرعي،اهانت به والدين و بي توجهي به آنها،نفوذ جادو و طلسم در زندگي روزمره بازيگران همه و همه باعث شده فيلم ها و سريال هاي ماهواره به

طور هدفمند،عفت و اخلاق اجتماعي را نشانه گيري کنند. پيامدهاي سست شدن بنيان خانواده به چند مورد قابل اشاره مي باشد که عبارتنداز؛(خيري،1389)

-دختران فراري:

- بدحجابي و زنان خياباني:

-تاثير منفي بر روابط بين افراد، اختلاف خانوادگي و شکستن حريم هاي خانواده:

-ترويج هوس خواهي و تنوع طلبي:

-ايجاد خانواده بي قيد دربرابر خانواده هاي سنتي:

-ترويج و عادي جلوه کردن خيانت زوجين به يکديگر:

راهکارهاي پيشنهادي:

تقويت فرهنگ خودي و نشان دادن ارزش هاي بالاي آن به سطوح پايين جامعه،دفاع از ارزشهاي ملي،ارتقاء سطح آگاهي افراد،ترويج زندگي معنوي وتقوا،ترويج الگوهاي رفتاري صحيح در خانواده و جامعه.حرکت مقابله اي صدا وسيما براي ساختن و بازنمايي مجدد ارزشهاي جامعه و صيانت از حريم خانواده به منظور مقابله با اثرات منفي فيلم هاي ماهواره اي.حرکت آگاهانه و صحيح مديران فرهنگي جامعه براي کاهش اثرات منفي برنامه هاي ماهواره اي و اينترنتي.تبيين صحيح پيامدهاي منفي ماهواره و فضاي اينترنتي براي خانواده ها و بخصوص نسل جوان به شکل برگزاري سيمنارها،جلسات فرهنگي درمساجد ومدارس و همچنين بهره مندي از مطبوعات،رسانه ها و انجمن اولياء و مربيان مدارس.بدون شک محدود آفريني در استفاده از برنامه هاي ماهواره بدون جايگزين کردن برنامه هاي سازنده و مورد علاقه جوانان در رسانه هاي ملي به نتيجه نخواهد رسيد؛ بنابراين توسعه برنامه هاي گوناگون ، متنوع و متناسب با نياز اين نسل،بايد جزو برنامه هاي اصلي و اساسي دولت مردان به خصوص مسئولان رسانه ملي باشد.

برنامه ريزي جهان غرب درجهت هويت زدايي،دين زدايي،خانواده ستيزي و خانواده گريزي است و براساس اين محورها به توليد فيلم و برنامه مي پردازد.نگاه اساسي فيلم هايي که توسط رسانه هاي غربي توليد و ازطريق شبکه هاي ماهواره اي بطور رايگان در اختيار خانواده ها قرار مي گيرند، به دنبال ازميان بردن نگاه عفيفانه مرد و زن در خانواده است.آنها تلاش مي کنندتا زيور عفاف را به عنوان يک عامل مخرب جلوه دهند و اين حريم بين زوجين شکسته شود و عادي گردد.رسانه هاي ديداري و شنيداري بخشي از منش و اخلاق افراد جامعه را تحت تاثير خود قرارمي دهند.اگر خانواده ها به صورت مداوم و مستمر مخاطب برنامه هاي ماهواره باشند،قطعا تاثير بسيار عميقي برآنها خواهد گذاشته به ويژه دختر و پسر جواني که آمادگي افکار مختلفي را دارند. تبليغات سوء شبکه هاي ماهواره اي اثرات مخربي در اعتقادات،تفکرات،شخصيت و تربيت خانواده ها به ويژه زنان و جوانان دارند و افراد را از تفکرات و اعتقادات صحيح خود جدا مي کنند.تمام هدف اين برنامه ها نابودي سلامت فکر و روان اشخاص و تغيير اين ذهنيت از مسير اصلي تربيتي و اخلاقي متعارف به سمت پذيرش الگوهاي غربي به گونه اي که از بنيان خانواده و ريشه اصلي مکتب اسلامي- شيعي فاصله بگيرند و تابع اصول منحط ليبرال غربي گرايي شوند./ سميه نظام زاده

منابع :

-آزاد،تقي رسانه ها و فرهنگ ها، انتشارات سروش،تهران،1372.

-ثنايي،باقر (1379)،«آسيب شناسي خانواده»،نشريه ي پژوهشي- تربيتي،سال اول،شماره 3.

-خيري،حسن، دين،رسانه،ارتباطات اجتماعي، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي،قم،چاپ اول،1389.

-رفيعي،زهرا«آسيب شناسي خانواده هاي ايراني»،نشريه همشهري،1384

-شکربيگي،عاليه (1391)،« رسانه،زنان و مناسبات خانواده» نشست پژوهشي انجمن جامعه شناسي ايران.

-هوور،استورات،برگزيده دانش نامه ي دين،ارتباطات و رسانه،هنر و انديشه،ترجمه: مجيد اخگر،انتشارات قم،چاپ اول،1388


انتهاي پيام/1020ج

 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن